- Μπράβοι: Άτομα των οποίων οι δουλειές έχουν ένα επιθετικό στοιχείο και υπάρχουν μόνο επειδή τους απασχολούν και άλλοι άνθρωποι (π.χ., λομπίστες, εταιρικοί δικηγόροι, τηλεπωλητές).
- Κωνικοί αγωγοί: Υπάλληλοι που λύνουν προβλήματα που δεν θα έπρεπε να υπάρχουν εξαρχής ή διορθώνουν πράγματα που θα μπορούσαν να διορθωθούν μόνιμα (π.χ. προγραμματιστές που διορθώνουν κακής ποιότητας κώδικα).
- Σημειώσεις σε Θυρίδες: Προσωπικό που προσλαμβάνεται για να επιτρέπει σε έναν οργανισμό να ισχυρίζεται ότι κάνει κάτι που στην πραγματικότητα δεν κάνει (π.χ., υπεύθυνοι εταιρικής συμμόρφωσης, εσωτερικοί δημοσιογράφοι περιοδικών).
- Επιθεωρητές Εργασιών: Χωρίζονται σε εκείνους που δημιουργούν επιπλέον εργασία για άλλους (μεσαία διοίκηση) και σε εκείνους που επιβλέπουν άτομα που δεν χρειάζονται επίβλεψη.
Στόχος: Ο Πολιτικός και Κοινωνικός Έλεγχος
Πλήρης Απασχόληση ως Ιδεολογία:Η πολιτική ελίτ πιστεύει ότι η εργασία είναι ηθική αξία και ότι οι άνθρωποι πρέπει να είναι διαρκώς απασχολημένοι.
Αποτροπή Εξεγέρσεων:Ένας πληθυσμός που εργάζεται 40+ ώρες την εβδομάδα σε ανούσιες δουλειές δεν έχει το χρόνο ή την ενέργεια να οργανωθεί πολιτικά ή να αμφισβητήσει το σύστημα.
Κύρος μέσω Υφισταμένων:Στον σύγχρονο εταιρικό κόσμο, η δύναμη ενός διευθυντή δεν μετριέται με την παραγωγικότητα, αλλά με το πόσους ανθρώπους έχει υπό την επίβλεψή του.
Οι “Ακόλουθοι” (Flunkies):Πολλές θέσεις εργασίας υπάρχουν μόνο και μόνο για να κάνουν κάποιον ανώτερο να φαίνεται σημαντικός.
Γραφειοκρατική Επέκταση
Box Tickers & Duct Tapers: Πολλές δουλειές δημιουργούνται μόνο για να συμπληρώνουν έγγραφα που κανείς δεν διαβάζει (box tickers) ή για να διορθώνουν προβλήματα που προκαλούνται από την ίδια την κακή οργάνωση της εταιρείας (duct tapers).
- Εταιρική “Άμυνα”: Ειδικότητες όπως οι εταιρικοί δικηγόροι ή οι PR specialists (Goons) υπάρχουν συχνά επειδή τις έχουν οι ανταγωνιστές, λειτουργώντας ως ένας «εξοπλιστικός ανταγωνισμός» χωρίς πραγματική κοινωνική αξία.
- Η Αποτυχία της Αυτοματοποίησης να Μειώσει τις Ώρες
- Ενώ η τεχνολογία θα μπορούσε να μας επιτρέψει να εργαζόμαστε 15 ώρες την εβδομάδα, το σύστημα προτίμησε να εφεύρει νέες, άχρηστες υπηρεσίες και διοικητικούς ρόλους για να διατηρήσει το μοντέλο της 8ωρης απασχόλησης.
Οι 5 Τύποι “Bullshit Jobs” κατά τον Graeber:
- Flunkies:Υπάρχουν μόνο για να δίνουν κύρος στους ανώτερους (π.χ. ρεσεψιονίστ σε κτίρια που δεν χρειάζονται).
- Goons:Δουλεύουν επιθετικά για λογαριασμό άλλων (π.χ. telemarketers, εταιρικοί δικηγόροι).
- Duct Tapers:Διορθώνουν σφάλματα που δεν θα έπρεπε να υπάρχουν εξαρχής.
- Box Tickers:Επιτρέπουν σε έναν οργανισμό να ισχυρίζεται ότι κάνει κάτι που στην πραγματικότητα δεν κάνει.
- Taskmasters:Διαχειρίζονται ανθρώπους που δεν χρειάζονται επίβλεψη ή δημιουργούν άχρηστες εργασίες για άλλους.
Αυτή η κατάσταση προκαλεί αυτό που ο Graeber ονομάζει «πνευματική βία», καθώς ο εργαζόμενος νιώθει ότι η ζωή του σπαταλιέται σε κάτι εντελώς περιττό.
Η εκτέλεση εργασίας που γνωρίζετε ότι είναι άχρηστη προκαλεί «βαθιά ψυχολογική βία» και πνευματική βλάβη.
“Bullshit” Το Παράδοξο της Αξίας
Πολλοί εργαζόμενοι πληρώνονται για να παράγουν εκθέσεις που προορίζονται κυρίως για «εσωτερική κατανάλωση» μεταξύ ελίτ, χωρίς να έχουν πραγματικό αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών και πληρώνονται αδρά.
Διαχωρισμός από την Πραγματική Παραγωγή:
Η αμοιβή σε αυτούς τους οργανισμούς δεν συνδέεται με τη δημιουργία υλικού πλούτου ή τη φροντίδα (care work), αλλά με τη διατήρηση της ιδεολογικής επιρροής. Αντίθετα οι επαγγελματίες σε τομείς νευραλγικούς για την κοινωνία και εργαζόμενοι στον χώρο της Υγείας και της Εκπαίδευσης παραμένουν χαμηλά αμειβόμενοι και κοινωνικά απαξιωμένοι.
Έτσι δημιουργήσαμε μια κοινωνία “Bullshit”.